Pochówki z Borum Eshøj

Korzystając z ładnej pogody, wybraliśmy się całą trójką do pobliskiego Borum. W Borum, a konkretniej Borum Eshøj zobaczyć można rekonstrukcję chaty z epoki brązu w otoczeniu kilku kopców, gdzie nadal trwają wykopaliska archeologiczne.

Borum Eshøj znajduje się 15km. od Aarhus

Natchnieniem do wyprawy były legendy dotyczące tego miejsca. Pierwsza z nich mówi, że kopiec w Borum Eshøj miał 10 metrów wysokości i był miejscem, gdzie pogrzebano doczesne szczątki księcia Burisa. Książę ów miał romans z siostrą króla Waldemara Wielkiego, za co król rozkazał wyłupać mu oczy.

Mniej romantyczna, ale równie krwawa jest druga legenda. Ta opowiada o kopcu, który zamieszkują okrutne trolle. Troll z Jelshøj (innego kopca :)) przekonał wielkiego wojownika Svena Fældinga by zabił trolle z Borum Eshøj. Podał mu w rogu magiczny napój, który dawał wojownikowi niewyobrażalną siłę.

Wyruszyliśmy zatem w poszukiwaniu tych złowrogich trolli... :)

Thyra dzielnie szukała trolli w trawie :))

Pierwszy grób odnaleziono już w 1871 roku – był to grób starszej kobiety. Rolnik zgłosił swoje odkrycie, gdyż lękał się legendy o bezlitosnych trollach... :)
Podczas wykopalisk w 1875 roku odnaleziono kolejne dwie trumny – z młodym i starszym mężczyzną. Kopiec był usypany pierwotnie tylko wokół trumny ze starszym mężczyzną. Dwie pozostałe osoby były pochowane później. 

Wykopaliska w Borum Eshøj. Akwarela Magnusa Petersena, 1875.

W kopcu znaleziono wiele grobów, w tym ciałopalnych. Archeolodzy jednak najsilniej opowiadają się za hipotezą, że pierwotnie kopiec ten był przeznaczony dla tych trzech osób. Rozplanowanie trumien było przemyślane, a dary grobowe pokazują troskę i bogactwo.

Dąb, z którego wykonane były trumny starszej pary, jest datowany na ok. 1350 – 1351 rok p.n.e., co może wskazywać na to, iż osoby te były pochowane mniej więcej w tym samym czasie. Kobieta i starszy z mężczyzn mieli po 50 – 60 lat. Młodszy miał ok. 20 – 22 lat, a dąb z jego trumny wydatowano na 1345 rok.

Z powyższych danych archeolodzy wnioskują, że w kopcu tym pochowana została 'mała rodzina'.

Plan z 1875 roku.

Ciało starszego mężczyzny było doskonale zachowane – mięśnie utrzymywały w całości szkielet w momencie transportowania ciała do Kopenhagi. Mężczyzna miał obcięte i wypolerowane paznokcie i świeżo ogoloną twarz. Jego ciało spoczywało na skórze krowy. Na sobie miał czapkę, owalny płaszcz, kilt, pas i onuce – wszystko z wełny. Jedynymi niewełnianymi obiektami w grobie były drewniane igły przymocowane u góry płaszcza na wysokości szyi.

Starszy mężczyzna i jego czapka

Kobieta pochowana w kopcu miała ok. 50 – 60 lat w momencie śmierci. Była stosunkowo niska i krępa, a ślady na szkielecie wykazywały wykonywanie ciężkiej fizycznej pracy. Jej włosy zachowały się, ale podczas przeszukiwania jej trumny przez rolników, odpadły od czaszki i dlatego nie możemy nic powiedzieć o jej uczesaniu.

Miała na sobie prostokątny skrawek wełny zszyty z kilku mniejszych, bluzę, siatkę na włosach, czapkę i dwa paski – wszystko z wełny.

Starsza kobieta

Wyposażenie kobiecego grobu

Jest to najbogatszy pochówek, bowiem znajdowało się w nim kilka przedmiotów z brązu: tarczka od jednego z pasów, ring na szyi, dwie bransolety i spiralny pierścionek oraz szpila wbitą w ubranie. W grobie znajdował się także gliniany pojemnik, drewniana skrzyneczka, brązowy sztylet oraz grzebień z rogu.

Rycina przedmiotów z brązu, glinianego naczynia i grzebienia

Ciało 20-latka również przetrwało w dobrym stanie do naszych czasów. Dzięki zachowanym włosom, możemy stwierdzić, że ścięty był „na pazia” :)

Miał na sobie kilt i płaszcz oraz skórzany pas. W trumnie wraz z nim złożono brązowy sztylet w drewnianej pochwie od miecza, rogowy grzebień, skrzyneczkę z kory, kościaną igłę oraz podwójne drewniane zapinki/guziki (? ang.:'double button')

Młody mężczyzna

Wszystkie znaleziska z Borum Eshøj oglądać można w Nationalmuseet w Kopenhadze.

Widok na pozostałe kopce

Źródła:

- http://oldtiden.natmus.dk

- http://www.fortidsmindeguide.dk